ÇELIK YAPILAR

Tasiyici sistemi özel hazirlanmis profillerden olusan, basinca ve çekmeye dayanikli yapi çesididir. Çelik yapilar genellikle yüksek yapilarda tercih edilmektedir. Tercih nedeni ise betonarmeye nazaran daha hafif olmalarinin yani sira enerji yutma eyilimlerinin çok fazla olmasindan kaynaklanmaktadir. Iyi dizayn edilmis bir çelik yapi deprem yüklerini çok rahatlikla absorbe edebilmektedir. Dünyanin bir çok ülkesinde çelik binalar kullanilmaktadir. Bu binalarin büyük çogunlugu ticari amaçla yapilmis binalar, gökdelenlerdir. Çelik binalari en fazla kullanan ülkelerin basinda Amerika ve Çin gelmektedir. Türkiye’de ise çelik yapi olarak sadece çelik çati sistemler yaygin olarak kullanilmaktadir.bunun nedeni ise tamamen çeligin Türkiye’de pahali olmasindan kaynaklanmaktadir. Masrafli olmasina karsin 10 kat ve daha yüksek binalarda kisa zamanda monte edilebilen, daha az is güçü ve ekipman gerektiren bu yapilarin kullanilmasi diger yapi sistemleriyle karsilastirildiginda hemen hemen ayni fiyati bulmaktadir. Ülkemizde de yaygin hale getirilmesi deprem kusaginda bulunan bölgeler açisindan faydali olacagina inaniyorum. Çelik yapilarin statik hesaplari genellikle paket programlarla yapilmaktadir. Bu programlarin en basinda sap 2000 programi gelmektedir. Hesap esaslari bakimindan betonarme yapilarin hesaplarina yük faktörü bakimindan çok benzemektedir. Yapinin hafif olmasi,iklim sartlarinin çelik üzerindeki etkileri de hesap sonuçlarini etkilediginden hesaplar bunlar göz önüne alinmalidir.çelik yapilarda rüzgar faktörü unutulmamalidir. Sap 2000 programi kullanilarak çözülmüs bir bina ve çati resim olarak verilmistir. Kisaca modellenen yapiya hesaplanan ölü, hareketli, deprem v.s yükler etki ettirilip analize tabi tutulur. Analiz sonucunda ise olusan gerilmeler dikkate alinarak kesitlerin uygunlugu belirlenir. Çelik yapilarda ikinci temel husus kesitleri herhangi bir programla belirlenen yapinin birlesim noktalarinin nasil yapilacagidir. Bu tamamen mühendise bagli bir husustur.Burada mühendis perçinli veya kaynakli birlesimlerden birini tercih ederek her noktanin birlesim hesabini yapar.bazi önemli birlesim yeri detaylarina ait hesap modelleri verilmistir.bunlardan sik kullanilanlar istenirse Excel de veya baska programlar kullanilarak hesap modülü haline getirilebilir.